Pinoy Ako, Pinoy Tayo?: Ikalawang Kapitulo - Kasayasyan

Salamat Starzi sa iyong komento…Ngayon napa-isip nanaman ako.

Ano nga ba ang isang Pilipino? Sino ang tunay na Pilipino? Parang metaporikal ang katanungang ito ano?

Pinag-hiwalay ng bundok at dagat, iba’t ibang salita, iba’t ibang kultura. Sino nga ba ang tunay na Pilipino?

KA-BARANGAY: "Pilipino" bago dumating si Don Quijote

Sa kasaysayan ng Pilipinas, bago man tayo sakupin ng mga walang magawa sa buhay na mga bansang imperyo, wala naman talagang bansa o di kaya estado na tinatawag na Pilipinas. Marami mang tawag ang mga kapitbahay natin sa Asya sa kapuluan sa silangang bahagi ng Dagat Timog Tsina, walang Pilipinas noon. Kalat-kalat na 7,107 na mga esmeraldeng pulo na tinitirhan ng mga sinaunang "Pilipino" sa mga komunidad na tinatawag na barangay.

Sa barangay daw ayon sa mga turo noong elementarya, ay isang lipunan na binubuo ng tatlong klaseng tao: maharlika (royal blood), timawa (middle class/freemen) at alipin (slaves). Sa isang pulo, maaaring maraming barangay na walang isang sentralisadong pamahalaan, parang sa sinaunang sibilisasyon ng mga Griyego, city-states.

Kung akala nyo na laging mapayapa ang relasyon ng mga barangay sa isa’t isa, nagkakamali kayo. Kung may nangyaring sigalot, tulad ng away sa lupa, sa pamilya, sa kalakalan o di kaya sa alipin, nagkakaroon ng mga sigalot o away. Ang iba, lumulusob na lang bigla sa kaaway na barangay upang maghiganti, magnakaw o di kaya kumuha ng mga pwedeng mabenta na alipin, kasi noon uso magbenta ng tao (hanggang ngayon di ba? Pinasosyal na, illegalized pa: Human Trafficking) para sa alipin o slave trade.

Sa pagpasok ng Islam sa Mindanao at Sulu, nagkaroon ng tila sentralisadong pamahalaan na pinamumunuan ng isang sultan na nahirang mula sa mga dugong bughaw. Pero ganoon pa rin, tulad ng mga kapatid nilang taga-Luzon, Lumad o mga Bisaya, meron pa ring mga maliliit na sultanato, depende sa pamilya, tribo o di kaya kalakalan. Ang Sultanato ng Lanao halimbawa, ay binubuo ng marami pang sultanato. Sa Maguindanao naman, may sultanato ang Kutang Bato at may sultanato ang Buayan na parehong pinamumunuan ng mga Maguindanaoan. Sa mga paglusob ng mga "Moro" kung sila’y tawagin ng mga Kastila, sa Kabisayaan o pati na sa Luzon, natakot ang mga taumbayan sa kanila. Dito na nagsimula ang hidwaang hilaga at timog.

Divide et Impera: Si Don Quijote at an mga "Indio"

Dumating si Don Quijote dala ang krus at espada. Ang krus para iligtas ang mga "pagano" mula sa mga "kampon ng kadiliman", ang espada ay para isagawa ang pananakop sa kapuluan. (Kung tutuusin, pareho naman nila ginamit ang dalawa para sakupin ang kapuluan sa silangan).

Ang dami daming ipinangalan ang mga kampon ni Quijote tulad ng "Islas de San Lazaro", pero yung kay Villalobos ang naging matunog: "Felipenas". Alay sa isang hari ng Kanlurang kaharian ng Kastila.

Ganun? Ang Pilipinas pala ay galing sa "Felipenas"? Hindi pala native ang pangalan ng bansa natin eh?

Mas pinalala ang pagkahati-hati ng mga katutubo sa paggamit ng divide and conquer tactics nila. Ang mga Bisaya ang ipinanglaban nila sa mga taga-ilog sa hilaga. Pinalala pa nila ang away ng mga "Indio" at "Moro"…ay ewan. Ang daming away!

Ayun! Naging Kristyano ang mga katutubo, ang iba’y namundok samantala hindi tuluyang nasakop ng mga Kastila ang Ka-Mindanawan.

PILIPINO: Si Tisoy ba o Si Moreno?

Nakupow! Nagkaroon pa ng diskriminasyon sa kampo ni Don Quijote. Ang mga ipinanganak sa kanlurang kaharian laban sa mga ipinanganak sa kapuluan ng silangan. Nge! Pareho naman silang hilaw! Anyway, ganun na nga…Dahil gusto magkaroon ng identidad ang hilaw na ipinanganak dito, tinawag nila ang mga sarili nilang "Pilipino"!

Huh! Parang hindi ako nakapaniwala noong una ko tong nabasa sa mga libro ni Agoncillo at Constantino, pero hindi totoo!

Uncle Sam with the Little Brown Men

Natalo si Don Quijote laban kay Uncle Sam dahil sa kani-kanilang munting pangarap sa buhay: WORLD DOMINATION! hahaha!!! Ayun, dahil parang importante ang Pilipinas sa kanila, sinakop nila tayo.

Simula dun, pwersahang sinama ang Mindanao sa mapa ng Pilipinas. Wa-is ang taktika ng mga Kano.

(to be continued…)